طراحی دکوراسیون منزل به سبک عثمانی

سبک عثمانی (Ottoman style)

معماری عثمانی به سبک معماری که در قرن چهارده و پانزدهم در امپراتوری عثمانی در شهرهای بورسا و ادیرن به وجود آمد اطلاق می گردد. معماری امپراتوری نسخه توسعه یافته معماری سلجوقی است و از معماری بیزانسی، ایران و همچنین سنن ممالکی بعد از سقوط قسطنطنيه الهام گرفته است. برای حدود چهارصد سال آثار معماری بیزانسی مانند مسجد ایاصوفیه به عنوان الگویی برای بسیاری از مساجد عثمانی استفاده می شد. به طور کلی معماری عثمانی به عنوان ترکیبی از معماری عثمانی با سنن معماری مدیترانه و خاورمیانه شناخته می شود.

یکدستی جالب توجه بیشتر هنرهای بصری دوره ی عثمانی موجب تأمل است. از جنبه ی فنی غالب آنچه تولید می شد بالاترین کیفیت را دارا بود. اما گاهی اوقات همین مهارت فوق العاده فنی با توجه سرد و بی روح به ظواهر، حیات را از مقوله هنری می گرفت.سادگی بیش از حد بسیاری از تزئینات معماری یا ترکیب سطح براق و تزئینات اندک در سفالینه های ازنیق بیان همین مطلب است. بر پایه می سرشت هنر نسبتا ایستای عثمانی و نیز کیفیت فنی بسیار بالای آن معقول به نظر می رسد که نظارت دولت تأثیر مستمر و بسزایی برهنر این دوره داشته است. نکته ی مثبت این کار آن بود که اطمینان می داد تعداد بسیار زیادی از هنرمندان .مشغول به کار باشند.

 و آثارشان از بهترین کیفیت برخوردار باشد. اما بعد منفی قضیه یکسان سازی بود، که در اکثر هنرها و به ویژه معماری صورت گرفت. نقشه های فراوانی که در یک مرکز طراحی و در اختیار معماران قرار می گرفت از آن دوره در دست است. به گونه ای متناقض هنرمندان سطح بالا در مقایسه با هنرمندان دوران خود آزادی عمل کمتری داشتند. این ها بیشتر در استخدام دربار بودند، تا افرادی که به تمایل خویش با نیازهای بازار کار می کنند.

سبک عثمانی با الگوبرداری بخشی از معماری ایرانی در فرایند طرح و هندسه با تفاوت ساخت در بهره گیری از سنگ به جای آجر در عمده ی بناهای مذهبی خود بهره برده است. اکثر بناها از نوع کثیرالاضلاعی است و البته نشانگر شیوه ی مربع های گردان در یک دایره می باشد. مسئله ای که در سده ی سیزدهم به جای مربع های محاطی مستقیم از خود دایره استفاده می شده است. استفاده از قوس شکسته زوجی نیز که یادآور معماری ارمنی است و نمایانگر زیر و بمی از قضیه ی مربع گردان در یک دایره است، که این مورد اضلاع هشتگانه هشت ضلعی به قوس های دایره تبدیل شده است.

در تمام انواع مناره معماران عثمانی ترجیح دادند که فشار بر پایه ی ستون باشد. پلان پایه ستون یا پا سنگ هم معمولا چهار گوش بوده است اما در نما دیوار ها به سمت داخل شیب داده شده اند تا حجم اضافی را بر محور انباشته کنند. این نقش پشتبند به ویژه اگر مناره در گوشه ی ساختمان قرار می گرفت مناسب بود. استعمال مناره ها، به صورت جفتی، چهار تایی و یا شش تایی حكم ابزاری را برای نشان دادن موقعیت سلطنتی ساختمان داشت.

سبک عثمانی در فضاهای بزرگ آموزشی نیز عمدتا، به این صورت می باشد که بر روی مجموع فضای مرکزی و بالاتر از دو طبقه می آن گنبدی است که به وسیله ی لچکیها روی یک ساقه می شانزده ضلعی قرار گرفته است. در رواقها از ستونهای بیزانسی حامل قوسهای دوقلو استفاده شده است. نماهای جنبی دو ردیف پنجره دارد. قابهای درها و پنجره های آن دارای زینتی ازبرگ کنگر است. ایجاد ایوان برجسته ی گنبدار روی دو محور مربع، که نمایانگر علامت چلیپا در مربع است.

استفاده از سنگ مرمرین در اشکال و اندازه های مختلف در جداره های اصلی، به ویژه ستون ها و راهرو امری متداول در سبک عثمانی می باشد. توجه به جلال و شکوه فضای داخلی در سبک عثمانی نیز ریشه در فرهنگ شرقی که درونگرایی و توجه فضاهای داخلی و تزئین کردن آن به نسبت فضای بیرونی در بناهای قدیمی به خوبی قابل مشاهده است، طوری که ظاهر بیرونی ساختمان از منظر سادگی، هیچ ارتباطی به جلال و شکوه فضای داخلی ندارد.

 استفاده از کاشی های آبی و سفید که سراسر دیوارها را در فضای داخلی شبستان ها، حمام ها و کاربری های عمومی پوشش میداد که به شیوه ی ایرانی می باشد، البته سطوح کاشی ها آراسته به طرح درخت سرو و گلهای فراوان و شکل پیازی بزرگ که نمایانگر نیکبختی عرفانی بوده است، امری مرسوم در طرح مایه های کاشی های این سبک بوده است.

تاثیر سبک دکوراسیون باروک فرانسه نیز در معماری عثمانی قابل مشاهده است. تک محور بودن گنبد ها که به وسیله ی لچکی های بر روی چهار قوس بزرگ تا حدی شکسته قرار دارد؛ قوس هایی که به همراه پایه های مستحکم گوشه ها دیوارهایی مربع شکل تشکیل می دهد. صفحه ی بالایی این قوس ها نیم دایره ای دارد و ساقه هم واجد یک ردیف پنجره به همان قطع است. هدف نشانگر وحدت و سادگی بیشتر ساختارها بوده است، که از بیرون نه مضموم هرم و نه گنبدی شکلی متداول بوده است. به طور خلاصه، ویژگی های سبک عثمانی" را، می توان در شالودهی چند اختصار کوتاه، این چنین بیان نمود:

• نظام فضا سازی بناها از مدل مرسوم هشت بهشت ایرانی، در تالارها استفاده می شده است.
• طاق زنی شبکه ای داخلی نیز برگرفته از الگوی ایرانی و البته کاشی کاری بدنه.
• استفاده از سنگ مرمرین در اندازه های مختلف در جداره های اصلی، به ویژه ستون ها و راهرو
• استفاده از کاشی های آبی و سفید دیوارها، درفضای شبستان ها، حمام ها و کاربری ها عمومی.
• قابهای درها و پنجره های آن دارای زینتی ازبرگ کنگر است.
• پلان پایه ستون یا پا سنگ هم معمولا چهار گوش
• اکثر بناها از نوع کثیرالاضلاعی است و البته نشانگر شیوه ی مربع های گردان در یک دایره.
• استفاده از رنگ مایه های بنفش، قرمز جگری، طلایی، قهوه ای.
• استفاده از مبلمان های منبت کاری شده با نقش مایه های طلایی برجسته .